Kjeld Kristensen, tehnički direktor Grundfos Srbija: “Moja poruka potencijalnim investitorima u Srbiji: uskočite!”

Kjeld Schmidt ChristensenU Rusiji živim poslednjih šest godina i bilo je vreme da tražim nove izazove. Znao sam da moja firma treba da počne sa radom u Srbiji i tražio sam da budem deo ovog projekta. Ne zato što sam znao puno o Srbiji, već upravo zbog ovog projekta. U stvari, nisam znao ništa o Srbiji, ali zašto ne otići  u novu zemlju, bez ikakvih predrasuda? Zahvaljujući vremenu provedenom u Rusiji, znao sam da ne treba da verujemo u sve što zapadni mediji pišu o Istočnoj Evropi.  Zakoračio sam u opciju „Živeti u Srbiji”, svestan, naravno, da nekih problema, pre svega vezanih za problematičnu prošlost Srbije, može biti.

Jedan od najvećih briga bila mi je da li ćemo moći da pronađemo dobre i obrazovane inženjere, operatere i drugo osoblje.  Ali, ubrzo sam shvatio da su moje brige neopravdane. Razgovarao sam sa mnogo obrazovanih i iskusnih inženjera, koji su bili zainteresovani da rade za nas.  Neki od njih nisu imali tačan profil koji nam je bio potreban za određene poslove, ali zbog toga kakvi su ljudi, ipak smo ih zaposlili na nakim drugim pozicijama. Bio sam zaista iznenađen nivoom znanja engleskog jezika i svi sa kojima sam razgovarao su pokazali otvorenost prema meni kao predstavniku jedne skandinavske kompanije.

Danas vidim da se moja briga zapravo preokrenula u prednost rada u Srbiji. Broj dobro obrazovanih ljudi je neverovatan. Sa druge strane, moram da kažem da sam primetio da studenti sa univerziteta treba više da se potrude kako da bi se u što boljem svetlu predstavili međunarodnim kompanijama. Poslovi ne padaju sa neba i studenti moraju naporno da rade na tome da bi dobili posao.

erbian authorities and Grundfos Management - Groundbreaking ceremony officially launched the construction work on company’s new factory in Serbia

Vrlo sam zadovoljan i zbog podrške koju smo dobili od lokalne administracije. Rečeno mi je da  dobijanje svih saglasnosti može da traje i godinama i , što se mene tiče, potrebno je previše pečata i potpisa, ali smo ipak uspeli sve da dobijemo u roku od 8 meseci. Imali smo česte susrete sa opštinom, VIP Fondom  i ostalim partnerima i odličnu saradnju i partnerstvo sa vlastima.

Moja poruka danas svim potencijalnim investitorima u Srbiji je da treba da učine ovaj skok. Srbija je fantastična zemlja i srpski narod jedan od najdruželjubivijih ljudi na svetu. Veštine i obrazovanje su na visokom nivou, a saradnja sa lokalnom samupravom efikasna i brza.  Za mene živeti i raditi u Srbiji znači raditi sa posvećenim ljudima, lojalnim kompaniji.

Posted in Srpski | Leave a comment

Mr. Christensen, Danish Grundfos: “My message to possible investors to Serbia – take the jump”

Two years after first contact with Vojvodina Investment Promotion – VIP, one of the world’s leading pump makers, the Denmark’s company Grundfos has come in Serbia in 2009, when it bought a land in Indjija, spanning 150,000 square meters, to have a production facility built on it. Company has launched the construction of a new factory in the industrial zone of Indjija on 1 February 2012. This investment is worth EUR 50 million. The company plans to have a new 25,000-square-meter production facility built and employ 350 workers and members of auxiliary staff in the first phase, who should start working in late 2012.

We are pleased to present you new blog post, written by Mr. Kjeld Schmidt Christensen, Technical Manager in Grundfos Serbia:

Kjeld Schmidt ChristensenSince I had been expatriated to Russia for 6 years it was time for me to seek new challenges and I was aware that my company was about to start operation in Serbia. Therefore I asked to be a part of this project. Not because I knew a lot about Serbia, but because of the project. In fact I did not know anything about Serbia, but why not jump into a new country without any prejudice. I learned from my time in Russia, that you should not believe what the western media writes about Eastern Europe. So I took the step to “Living in Serbia” of course well aware that there might be some critical issues to conquer due to Serbia’s troubled past.

One of the biggest concerns was about finding and attracts the needed well educated engineers, operators and other staff. But quickly I realized that my concerns were not justified. I had a lot of interviews with well educated and experienced engineers, who were very eager to work for us.

Some did not have the exact profile which was needed for a specific job, but due to the great personality we employed them into other positions.  I was really surprised about the level of English skills and the openness all people showed towards me as a representative of a Scandinavian company.

Today I see my concerns as an advantage for doing operation in Serbia. The number of well-educated people is extraordinary. However, I can also see that students from universities need to do more to make themselves attractive towards new international companies. Jobs are not falling from the sky but students need to work hard to get the jobs.

erbian authorities and Grundfos Management - Groundbreaking ceremony officially launched the construction work on company’s new factory in Serbia

I am also happy to see the support we have got from the local administration. I was told that to get all the approvals would take years, but we got it all within 8 months. We had frequent meetings with the municipality, VIP and other partners to discuss about the tasks and to agree upon deadlines. This made it possible to have a great cooperation and partnership with the authorities. There are a lot of papers, stamps and signatures which are needed and for me often seen over administrated, but this is needed to get the approvals.

Today my message to any new possible investors to Serbia will be that they should take the jump. Serbia is a fantastic country to live in for expatriates and the Serbian people among the friendliest in the world. The skills and education is high and cooperation with the local administration is efficient and quick.

For me to work and live in Serbia means a lot of opportunities to work with dedicated people, who are very loyal to the company.

Posted in English | Leave a comment

IG Bauerhin – Good Example of Good Practice

An example of the German company I.G. Bauerhin gmbH for us is an example of good practice and job well done. You know, when everything goes exactly according to plan.

IGB Automotive LTD Comp Inđija, new hall.

IGB Automotive LTD Comp Inđija, new hall.

This company made initial contact with us in June 2007. They noticed the advertisement regularly published by VIP in the German magazine Ost West Contact, which provides mostly business and economic information on countries in Central and Eastern Europe to companies from German speaking countries. They expressed their interest, got from us all the information they were looking for, came to see the location – and just three months since our first initial contact- a new factory IGB Automotive Ltd. Inđija was opened in September 2007. In that way Serbia joined a large IGB family, which already produces automobile seat heaters and recently safety belts sensors in the Czech Republic, Canada, China, South Korea and Mexico.

In the first year, the company employed 133 workers and produced 100 000 seat heaters. In 2008 when the global economic crisis started, IGB manufactured 1.5 million pieces of automobile seat heaters, received the certificate of quality ISO TS 16949 and employed additional 48 female workers.

Taking into account excellent results and the highest possible productivity in Vojvodina, which was estimated the best one according to their international clients, the IGB corporation decided to expand their investment and instead of buying a rented building they started a Greenfield project in Indjija. Exactly one year ago, in October 2010 the company signed a contract with the Municipality of Indjija of buying terrain, on which was built a new manufacturing plant size 8,000 m2 that employed 750 people in total, including 300 workers who worked in a rented hall. Products coming out of this plant find their way to reputable automotive customers, companies such as Porsche VW Group, Audi, BMW, Mercedes, Aston Martin, Skoda, Opel, Nissan, Faurecia, Lear ..

IGB Automotive Comp DOO Inđija

Our cooperation with IGB Bauerhin company has been going on for 4 years. We are pleased that everything we do such as finding, visiting sites and mediation in communication with the site owner, assistance in establishing enterprises, assistance in finding appropriate manpower, mediation in obtaining grants, monitoring of investors during the implementation of reinvestment - has resulted in the arrival of such a successful company, which is satisfied with its business in Serbia and continues to reinvest and create jobs in Vojvodina.

I consider our business model a nice example of a foreign company in Serbia, which four years ago started from zero. What makes us especially distinctive is the fact that 90% of our employees are women.

Nebojša Dragičević, CEO of IGB Automotive LTD Comp Inđija.

Due to the fair relationship with the company management, we managed to maintain the number of employees during the global economic crisis. When the crisis was over, they had an advantage over their competitors and were able very quickly to respond to market demands and to return to the volume of production they had before. Shortly after, there was need for capacity expansion and they started building the new plant.

Branislav Bugarski, CEO of Vojvodina Investment Promotion – VIP

Posted in English | Leave a comment

IG Bauerhin – dobar primer dobre prakse

Primer nemačke kompanije IG Bauerhin za nas je primer dobre prakse i dobro obavljenog posla. Znate ono, kada sve ide baš kako i treba.

Nova hala nemačke kompanije IG Bauerhin u Inđiji

Nova hala nemačke kompanije IG Bauerhin u Inđiji

Ova nas je kompanija kontaktirala u junu 2007. godine na osnovu reklame koju VIP Fond redovno izdaje u nemačkom časopisu Ost-West Contact, koji kompanijama sa nemačkog govornog područja pruža informacije o zemljama u Srednjoj i Istočnoj Evropi, pre svega one o poslovnoj klimi i ekonomskim trendovima. Javili su se, dobili od nas sve informacije koje su tražili, došli da vide lokaciju i –  samo tri meseca od našeg prvog kontakta – u septembru 2007. godine otvorena je IGB Automotive Comp DOO Inđija. Srbija se pridružila velikoj IGB porodici, koja već u Češkoj, Kanadi, Kini, Južnoj Koreji i Meksiku proizvodi grejače za automobilska sedišta, a od skoro i senzore za sigurnosne pojaseve.

Te prve godine zaposleno je 133 radnika i proizvedeno 100.000 grejača za sedište. Već 2008. godine, kada počinje i svetska ekonomska kriza, IGB proizvodi 1,5 miliona komada grejača za automobilska sedišta, dobija sertifikat o kvalitetu ISO TS 16949 i zapošljava još 48 radnica.

IGB Automotive Comp DOO Inđija

IGB Automotive Comp DOO Inđija, nova hala u Industrijskoj zoni

S obzirom na odlične rezultate i najvišu produktivnost kompanije u Vojvodini, koja je bila najviše ocenjena od strane njihovih inostranih klijenata, kompanija je odlučila da proširi svoju investiciju i umesto kupovine iznajmljenog objekta, započinje greenfield projekat u Inđiji. Pre tačno godinu dana, u oktobru 2010. godine, kompanija je potpisala ugovor sa Opštinom Inđija o kupovini zemljišta, na kojem je izgrađen novi proizvodni pogon veličine 8.000 m2, u kom će raditi ukupno 750 ljudi, uključujući i 300 radnika koji su radili u iznajmljenoj hali. Proizvodi iz ovog pogona odlaze renomiranim kupcima iz autoindustrije, poput kompanija VW Porsche grupa, Audi, BMW, Mercedes, Aston Martin, Skoda, Opel, Nissan, Faurecia, Lear…

Naša saradnja sa kompanijom IG Bauerhin traje već 4 godine. Drago nam je što je ono što radimo – pronalazak, obilazak lokacija i posredovanje u komunikaciji sa vlasnikom lokacije, pomoć u osnivanju preduzeća, pomoć u pronalasku odgovarajuće radne snage, posredovanje u dobijanju subvencija, praćenje investitora tokom realizacije reinvesticije – rezultiralo dolaskom jedne ovako uspešne kompanije, koja je zadovoljna svojim poslovanjem u Srbiji, koja nastavlja da reinvestira i otvara nova radna mesta u Vojvodini.

Direktor IGB Nebojša Dragičević, direktor VIP fonda Branislav Bugarski, Hajko Altman, član rukovodstva IGB, Mlađan Dinkić, predsednik URS, predsednik Vlade APV dr Bojan Pajtić, Volfram Mas, nemački ambasador u Srbijio

Direktor IGB Nebojša Dragičević, direktor VIP fonda Branislav Bugarski, Hajko Altman, član rukovodstva IGB, Mlađan Dinkić, predsednik URS, predsednik Vlade APV dr Bojan Pajtić, Volfram Mas, nemački ambasador u Srbiji

 

 

 

 

 

 

 

 

 

„ Mislim da je naš primer lep model poslovanja jedne strane kompanije u Srbiji, koja je pre četiri godine počela od nule. Posebno nas izdvaja činjenica da 90% zaposlenih čine žene“ – Nebojša Dragičević, direktor IGB Automotive Comp DOO Inđija

Uz fer odnos rukovodstva kompanije uspeli smo da održimo broj zaposlenih za vreme svetske ekonomske krize. Kada je prošla kriza, oni su bili u prednosti u odnosu na konkurente i veoma brzo su mogli da odgovore na zahteve tržišta i vrate se na obim proizvodnje koji su imali. “ - Branislav Bugarski, direktor VIP fonda

 

Posted in General, Srpski | Leave a comment

Serbia is a great place to live and work

Author: HUGH MCREYNOLDS, MANAGING DIRECTOR OF CARNEX

Hugh McReynolds, CEO of company `Carnex` “Be careful what you wish for!” This is a common phrase in English and in my case became reality. I had always observed people who worked overseas and thought about such an experience. So what I wished for, I got with a position working in Serbia, specifically Vojvodina.

Initially, I was apprehensive about coming to Serbia. It suffered from a poor international image. However, I was born in Belfast and I fully appreciated the “stigma” of a poor media image. Subsequently, I have found out that, just like Belfast, Serbia is a great place to live and work.

After a few visits in late summer and autumn of 2007, I started my appointment in the 3rd January 2008. In contrast to the sunshine in a previous visit and temperatures of over 40°C, I was met at the airport with fog, snow and ice and an unpleasant temperature of -18°C!

The variety of the seasons reflects the variety of the opportunities in this country. There is no doubt that Serbia is still in transition as an emerging market, with a desperate desire to join the European Union. It still has ongoing issues with modernizing from public to private sector working, reduction of bureaucracy and finding their way through the financial crisis, which is evident in most places in the world today.

However, Serbia is full of well educated, motivated and ambitious young people who have a genuine thirst for better times. Serbian people still have and take time to enjoy the natural benefits of the region with good food, drink and the company of friends and family.

If you never considered doing business in this country, then I would recommend a visit at least to savour the atmosphere, meet its people and be impressed. Serbia is on a path of change – enjoy a little time to walk some of that way with its people!!

Posted in English, General | Leave a comment

Bonjour, SpotMe in La Baule

By: Maja Grizelj

La Baule, a jet-set seaside resort in preseason, a gentle Atlantic breeze only to feel the event in the air. World Investment Conference 2011, “Gearing up European Growth for Global Benefits” – a topic that brought together the crème de la crème of European economic giants, boosted by partners from American, Asian and African continents…historical links…authors and characters, subjects and objects …

During the conference, a gadget unsuspectedly sneaked into history. Namely, when our photos were taken during the registration, a pleasant revolution in the conference work took place. We were given SpotMe to our hands, with a personal photograph, the name of the organization that we come from and the job title in it. With merely a couple of instructive sentences they admitted us in the conference area and the video game started.
SpotMe, eyes open wide explore the menu:

SpotMe People: The list of all registered participants, with photos of those who came to the conference and registered, with their job titles and the names of the companies. Serious players – I chose a few people who I’d like to meet and off I go to the next menu item.
SpotMe  Messages: There must be a writing option – easy sliding up and a mini screen appears, introducing a mini keyboard. I type carefully and propose meetings to Mr. François Gerin, Executive President of Siemens SAS, to Ms. Uli Fricke, the Chairman of European Private Equity & Venture Capital Association, and Mr. Jean-Bernard Guerrée, Chief Executive Officer at The World Investment Conference.

SpotMe Agenda: I’m looking at the agenda, “Global Leaders Panel” and panellists: the President of PSA Peugeot Citroën, European President of Microsoft, the Chairman of Airbus … Oops! I’ve got a response from Ms. Fricke – she’s accepted the meeting at the proposed time, so the agenda automatically updates my meeting between the panels, networking breaks, lunches and workshops. Where to now?

SpotMe  Maps: Maps of the lower and middle floors of the hotel, marked halls – Trouville, where the workshop on urban transport is planned… Salon Les Ambassadeurs where panels are held; meeting places…

SpotMe Radar!: See who the person standing next to you is! Euphoria mixed with a deep bow to the holy innovators! Photos with the names and job titles sorted by distance within a radius of 3m and 6m – Iliija! I’m looking at the picture and telling my colleague: “Macedonians are also here,” I click “OK” on the photograph of Ilija Iliev, a colleague from the Macedonian Investment Promotion Agency, I look up toward him and we approach him.

SpotMe Exchange Business Cards: Joyful Serbian chatters the hall of L’Harmitage Hotel – “when did you arrive – when did we arrive”, kind warm folklore from our region. We all recognize the importance of this event. We are reaching pockets, bags to take out our business cards, but a colleague says: “No, no, let’s do it this way”, so she brings her SpotMe to ours, and her SpotMe electronic business card appears on the screen, with her photo, name, job title, and company. Delighted with the efficiency and speed, we talk about the event. Ilija says that they’ve registered last minute so he couldn’t study what was going to be at the conference, but all that is ready and prepared, waiting for him in:

SpotMe Binder: General information on the event, biographies of panellists, all documents, such as the announcement of the “Investing in Next Generation Urban Transportation” workshop, in which Mr. Gerin, who I’m having a meeting with, participates… I need this document … hm … not only a paper-and-penfree conference but, you’re not going to believe, a briefcasefree too, because

SpotMe Briefcase: is a virtual bag into which we drop important notes, business cards and other documents from the Binder. Even a USB is superfluous, though it might have come across your mind that it was needed to take the data from Briefcase and carry it home. No. Two days after the conference you will receive an email from the organizer with a link to the site where all personal notes and other information that have been stored during the conference are kept.

Moderator: Patricia Szarvas, Anchor, CNBC, Martin Vial, CEO, Europ Assistance Group, Philippe Varin, Chairman of the Managing Board, PSA Peugeot Citroën, Mark Otty, Area Managing Partner EMEIA, Ernst & Young, Jan Mühlfeit, Chairman Europe, Microsoft Corporation, Prof. Joachim Bitterlich, Executive Vice President International Affairs and Chairman Germany of Veolia Environment

“Social Networks and e-Services: New Engines for Services?”, “Aiding Europe’s Competitiveness and Attractiveness through Energy Market Integration”,” Telecoms Infrastructure: Is Europe an Investment “Hot Spot” or a Has Been? “,” Key Lever for the Development of World Class Clusters “,” Empowering  SMEs and Entrepreneurs”, are only some of the topics which SpotMe led us through, which we wrote about in SpotMe, the reason why we meet people finding them using SpotMe …

A conference navigator. It’s hard to part from something that will not be my everyday comfort.

The last workday, farewell beach brunch, delicious escargot in crisp pastry closed with pesto,  mmmm … Smile at the sun, pleasure, yet another successful mission.

We harness the Gulf Stream into our Pannonian sails.

Posted in English, General | 3 Comments

BONJOUR, SpotMe in La Baule

Autor: Maja Grizelj

La  Baule, mondensko naselje u predsezoni, lagani atlanski breeze tek da se nasluti događaj. World Investment Conference 2011, „Evropska konkurentnost u privlačenju stranih direktnih inesticija“ – tema koja je okupila creme de la creme evropskih privrednih giganata, pojačan partnerima sa američkog, azijskog i afričkog kontinenta..istorijske veze…pisci i likovi, subjekti i objekti…

U istoriju se nehotice tokom konferencije ušunjao i jedan gedžet. Zapravo, kada su nam uradili biometrijski sken prilikom registracije, otpočela je i prijatna revolucija u konferencijskom radu. U ruke su nam dali SpotMe, sa ličnom fotografijom, imenom organizacije iz koje dolazimo i funkcijom. Sa dve oskudne rečenice uputstva pustili su nas u konferenciju i video igra je počela.


SpotMe, širom otvorene oči sagledavaju meni:

SpotMe People: Lista svih prijavljenih učesnika, sa fotografijama onih koji su stigli na konferenciju i registrovali se, sa funkcijama i nazivom kompanije. Ozbiljni igrači. Biram nekoliko ljudi sa kojima ću se sastati i odlazim na sledeću stavku.

SpotMe Poruke: sigurno mora postojati opcija za pisanje, lagani slajding na gore i odvaja se mini monitor otkrivajući mini tastaturu. Oprezno kucam, predlažem sastanke gospodinu François Gerin-u, generalnom direktoru Siemens SAS, gospođi Uli Fricke, predsedavajućoj Evropske privatne Equity & Venture Capital Asocijacije i gospodinu Jean-Bernard Guerrée, direktoru organizacionog odbora World Investment Conferences.

SpotMe Agenda: gledam agendu, „Panel globalnih lidera“ i paneliste: predsednik PSA Peugeot Citroën, predsednik evropskog Microsofta, predsednik upravnog odbora Airbus…Ups! Stiže mi odgovor od gospođe Fricke da je prihvatila sastanak u predloženo vreme i u agendu se automatski ažurirao moj sastanak među panele, networking pauze, radionice i ručkove. Kuda sad?

SpotMe Mape: mapa donjeg i srednje sprata hotela, označene sale Trouville i Berllitz gde su planirane radionice o Urbanom transportu, energetici…Salon ambasadora u kojima se održavaju paneli, mesta za sastanke..

SpotMe Radar!: Pogledaj ko je osoba koja stoji pored tebe! Ushićenje pomešano sa dubokim naklonom svetim inovatorima! Fotografije sa imenima i funkcijama sortirane po udaljenosti u radijusu od 3, pa na 6, Ilija! Gledam sliku i govorim koleginici: „Tu su i Makedonci“, kliknem „OK“ na fotografiju  Ilije Ilijeva, kolege iz makedonske agencije za podršku stranih investicija, podižem pogled i prilazimo mu.

Moderator: Patricia Szarvas, Anchor, CNBC, Martin Vial, CEO, Europ Assistance Group, Philippe Varin, Chairman of the Managing Board, PSA Peugeot Citroën, Mark Otty, Area Managing Partner EMEIA, Ernst & Young, Jan Mühlfeit, Chairman Europe, Microsoft Corporation, Prof. Joachim Bitterlich, Executive Vice President International Affairs and Chairman Germany of Veolia Environment

SpotMe Exchange Business Cards: Razdragan srpski žamorio je art deco holom francuskog hotela L’Harmitage -„kad ste došli – kad smo došli“ ljubazan topli folklor iz naših krajeva. Svi prepoznajemo značaj ovog skupa. Posegli smo – ko za džep ko za torbu – da izvadimo vizit karte, ali je koleginica  u tom trenutku rekla: „Ne, ovako ćemo“, i približila svoj SpotMe našima, a na ekranima nam se pojavila njena elektronska vizit karta koja je već bila u aparatu sa fotografijom, imenom, funkcijom i firmom. Oduševljeni efikasnošću i ubrzanjem, razgovarali smo o događaju. Ilija je rekao da su se kasno prijavili te da nije uspeo da istraži šta će sve biti na konferenciji, ali da ga je sve čekalo spremno u:

SpotMe Binder: Opšte informacije o eventu, biografije panelista, svi dokumenti, poput najave radionice „Investiranje u novu generaciju urbanog transporta“, na kojoj učestvuje i gospodin Gerin sa kojim imam sastanak…ovaj dokument mi treba hm…konferencija bez papira i olovke, ali nećete verovati i bez poslovne tašne jer,

SpotMe Briefcase je virtuelna torba u koju smo odlagali beleške, vizit karte i ostale dokumente iz Bindera koji su nam bili značajni. Višak je čak i USB, ako ste i pomislili da se njime preuzimaju podaci iz Briefcasea i nose kuci. Ne, dva dana nakon konferencije stići će mail od organizatora sa linkom na sajt na kom se nalaze lične beleške i ostali podaci koje smo skladištili tokom konferencije.„Socijalne mreže i e-usluge: Nove lokomotive za usluge?“, „Unapređenje Evropske konkurentnosti ujedinjenjem tržišta energije“, „Telekomunikaciona infrastruktura: Da li je Evropa investicioni Hot Spot ili je to bila?“, „Ključne poluge razvoja svetskih klastera“, „Osposobljavanje MSPa i preduzetnika“, neke su od tema kroz koje nas je vodio SpotMe, o kojima smo pisali u SpotMe, u vezi sa kojima smo se sretali sa ljudima nalazeći ih pomoću SpotMe-a…

Konferencijski navigator. Teško sam se oprostila od nečeg što neće biti moja lagodna svakodnevica.

Poslednji radni dan, pozdravni beach brunch, pikantni escargot u prhkom testu zatvoren pestommmm… Osmeh u sunce, zadovoljstvo, još jedan uspešan pohod.

Upregli smo golfsku struju u naša panonska jedra.

Posted in General, Srpski | 1 Comment

Da li je Vojvodina spremna za viseće bašte?

 

Činjenica je da Vojvodina raspolaže fantastičnim resursima kada je reč o agrobiznisu. Čak 91% tla Vojvodine je plodno i pogodno za obrađivanje, od kojih čak 52% čini crnica, najkvalitetnija zemlja I klase. Infrastruktura Vojvodine je veoma solidna, a geografski položaj pogodan za brz transport lako kvarljive robe u zemlje EU. Da je poljoprivreda značajan segment regiona potvrđuje i podatak da je u 2009. ostvarena poljoprivredna proizvodnja dosegla skoro 40% od ukupne ostvarene proizvodnje u Vojvodini.

Ovo su prepoznale i mnoge strane kompanije, tako da je Vojvodina danas domaćin više od 45 stranih komanija u agrobiznis sektoru, koje ostvaruju više od 1.6 milijarde evra i zapošljavaju preko 14.000 ljudi. Neke od njih su Carlsberg, Nestlé, Hellenic Sugar, Salford, Efes Breweries International, Lactalis, Pepsi, Heineken, Japan Tobacco International, Coca-Cola Company, Groupe Soufflet, Bongrain itd.

Ipak, domaćim proizvođačima teško je da vode utakmicu sa kompanijama koje vladaju stranim bogatim tržištima. Vojvodina danas pretežno izvozi sirovine i polugotove proizvode. Nove tehnologije koje se primenjuju u razvijenim zemljama – kvalitetniji sadni materijal, bolja mehanizacija, adekvatnija i dostupnija sredstva za za zaštitu bilja, veće tržište, udruživanje, jači sindikati, više otkupne cene robe i bolji plasman – samo su neki od razloga zašto su gotovi proizvodi iz evropskih zemalja danas i po ceni i po kvalitetu konkurentniji od domaćih.

VIP Fond nastoji da podrži razvoj agrobiznis sektora upravo zbog njegovih neiscrpnih potencijala, pre svega u resursima – zemlji i ljudima. Želja nam je da otvorimo vrata Vojvodine novim, modernim tehnologijama. Da kroz priliv stranog kapitala pomognemo snažnom i velikom mehanizmu ovog sektora da zaživi i pokrene sa sobom i ostale privredne grane regiona. Da ovo  bude zemlja porekla prehrambenih proizvoda vrhunskog kvaliteta i brendova, globalno prepoznatljivih.
Eksperti kažu da treba ulagati u nove tehnologije, pratiti trendove, razmišljati o potrebama savremenog čoveka koji živi brzo i sve više ima potrebu da se hrani zdravo. Bogati resursi Vojvodine nude rešenje njenim žiteljima, ali i stranim investitorima koji traže nove mogućnosti i lokacije za uspeh u agrobiznisu. Kako? Jedan od odgovora nudi savremeni način proizvodnje povrća u plastenicima – hidroponija.

Šta je hidroponija?
Hidroponija je metod uzgajanja kultura iznad zemlje u plastenicima ili staklenicima, u vodi ili u posebnim posudama u kojima se nalazi “zapakovan” koren biljke. Iako se čini da je hidroponija noviji izum, njeni koreni se zapravo nalaze veoma duboko u istoriji. Najstariji dokazi govore o postojanju tkz. visećih bašti u Vavilonu, kao i plutajućih bašti u staroj meksičkoj civilizaciji. Takođe postoje i hijeroglifi koji pokazuju da su i stari Egipćani kultivisali pojedine biljke u vodi nekoliko hiljada godina pre nove ere.

Viseće bašte Vavilona

Viseće bašte Vavilona

Prednosti hidroponije su štednja resursa, kompjutersko predviđanje potreba biljaka za svetlošću, vodom i hranom, simuliranje procesa koji se odvijaju u prirodi, uz mogućnost preciznije i efikasnije kontrole. Krajnji rezultat su kvalitetnije biljke, odgajene uz manju upotrebu hemijskih sredstava, a nisu zanemarljivi ni niži troškovi proizvodnje, eleminisani problemi bolesti iz tla, smanjeni troškovi pripreme zemljišta, kao i vreme između sadnje dve kulture.

Ovako dobar skor, naravno, ima svoju cenu, a to su skupa tehnologija i knowhow, koji nije lako dostupan. Zato hidroponija zahteva ozbiljan pristup, analizu svih faktora koji utiču na realizaciju projekta, studiju izvodljivosti, timski rad eksperata i realno sagledavanje situacije. Ispitivanje tržišta. Odabir prave lokacije. Blizinu geotermalnih izvora koji omogućavaju zagrevanje plastenika ili staklenika. Mogućnost korišćenja tople vode iz bušotine.  Zvuči kao čitava nauka. I jeste. Sve kockice treba da se slože, ali kada se to desi, rezultat je fascinantan.
Danas se metodom hidroponije u svetu uzgaja najkvalitetnije povrće. Sadržaj vitamina i ostalih hranljivih materija je veći nego kod povrća uzgajanog na klasičan način, na zemlji.

Da li smo spremni za hidroponiju?

Da li smo spremni za hidroponiju?

Koje su prednosti?
Biljke uzgajane u hidroponiji su generalno zdravije od biljaka sa zemlje. One dobijaju gotovo idealno izbalansiranu prehranu i veoma retko dolaze u kontakt sa bolestima koje su vezane za zemljište. Sam sistem je veoma štedljiv i praktičan tako da se hidroponija može razviti i na mestima koja ne “obiluju” vodenim resursima. Kako se biljke gaje u veoma čistim i gotovo idealnim uslovima postižu se mnogostruke uštede, jer nema pripreme zemljišta, potrošnja insekticida i fungicida je smanjena, kao i gubici hranljivih materija kroz zemljište. Kada biljka raste u zemlji ona ogromnu količinu energije troši na razvoj korenovog sistema kojim prikuplja vodu i hranljive materije. Kada raste u hidroponiji koren se kupa u hranljivom rastvoru. Iz tog rastvora biljka je sposobna da svu energiju utroši na razvoj cvetova i plodova. Takve biljke su zdravije, njihovi plodovi su veći, ukusniji i bogatiji hranljivim materijama.

Kako obezbediti zagrevanje plastenika?
Vojvodina je izuzetno bogata termalnim vodama, koje nisu uvek dovoljno eksploatisane. O tome svedoči Geotermalni atlas Vojvodine koji je definisao 78 bušotina sa termalnom vodom na teritoriji Vojvodine, do dubine od 2000 metara i opisao njihove bitne karakteristike, kao što su protočnost, temperatura i salinitet, mineralizovanost vode. Atlas su izradili Rudarsko – geološki fakultet, Geološki institut Srbije i NIS – Naftagas, a izradu je finansirao Pokrajinski sekretarijat za energetiku i mineralne sirovina. Od 78 bušotina, šest su u privatnom vlasništvu, dok su ostale pod nadležnošću NIS – a. Svega 13 bušotina je u eksploataciji. Ovo je svakako veliki potencijal Vojvodine koji treba iskoristiti, a hidroponija jedan od načina da se to čini vrlo uspešno.

 

Hidroponija - gajenje kultura iznad zemlje u plastenicima ili staklenicima

Hidroponija - gajenje kultura iznad zemlje u plastenicima ili staklenicima

Znanje i podrška institucija
U Vojvodini postoji veliki broj obrazovnih institucija koje edukuju mlade stručnjake, inženjere poljoprivrednih nauka, zaštite bilja, ratarstva i povrtarstva. Neke od njih su Univerzitet u Novom Sadu, sa Poljoprivrednim i Tehnološkim fakultetom, Poljoprivredni fakultet u Zemunu, Megatrend fakultet za biofarming u Bačkoj Topoli. Osim toga, brojni su i naučni instituti koji se bave razvojem i praćenjem trendova i institucije koje se bave testiranjem, sertifikacijom proizvoda, poput Instituta za ratarstvo i povrtarstvo u Novom Sadu, Veterinarskog instituta u Novom Sadu, Instituta za kukuruz u Zemun polju itd.

Da li je Vojvodina spremna za viseće bašte?
Sudeći po resursima kojima raspolaže, Vojvodina je i više nego spremna za ovakvu vrstu gajenja biljaka. Ipak, iako postoje mogućnosti, za sada u Vojvodini ne postoji puno primera ove vrste proizvodnje. Tek ponegde, neko se sramežljivo odluči da zakorači u svet “novih tehnologija u poljoprivredi” i napravi ovakav jedan plastenik. Ali, svaki početak je težak. Nije lako biti pionir i prvi se probijati.

Mi se nadamo da će hidroponije biti više. Da će Vojvođani u svojim trgovinama moći da kupuju ovako proizvedenu domaću rukolu, šparglu, zelenu i eisberg salatu sa korenom, cheri paradajz,  jeftinije od onih iz uvoza, da će studenti Poljoprivrednog fakulteta u Novom Sadu učiti o hidroponiji na oglednim poljima fakultata ili kroz praksu u “visećim baštama” budućih investitora, da će Vojvodinu krasiti vavilnoske viseće bašte, da ce postati prava “zelena žitnica”, dovoljno bogata da nahrani svoju decu, ali i da ponudi svoje proizvode Balkanu i Evropi. Budući da je proleće godišnje doba koje najviše budi nadu u ljudima, biću slobodna da začinim ovaj kratak blog citatom Aristotela, koji je rekao da je nada san budnih. Sanjajmo budni i nadajmo se nekim sjajnim novim projektima, koji ce nam pored profita doneti i održiv kvalitet.

U to ime, koristim ovu priliku da vas u ime VIP Fonda pozovem na konferenciju “Potencijali za investiranje u agrobiznis sektor Vojvodine“, koju će se u okviru Međunarodnog poljoprivrednog sajma održati u Kongresnom centru “Master” 16.05.2011, sa početkom u 10.00, u Sali br. 4. Cilj nam je da predstavimo potencijale za ulaganje u poljoprivredno – prehrambeni sektor Vojvodine, kao i da informišemo prisutne o aktivnostima i podršci koju stranim investitorima pružaju Vlada Vojvodine i VIP Fond.

Da je stranim investitorima u Vojvodini dobro i da se ne žale na svoje poslovanje, već odlučuju da reinvestiraju i šire se, potvrdiće vam oni sami. Imaćete priliku da čujete tri direktora stranih komanija Carnex, Carlsberg i JTI, koji će na primerima svojih kompanija predočiti kako je počeo, razvijao se i kako danas izgleda njihov business u Vojvodini.

Posted in Agribusiness, Srpski | 28 Comments

Imidž Srbije: da li je baš sve QQ lele?

 

Često nas ljudi pitaju kakva su naša iskustva kada je u pitanju reputacija Srbije.  Kako godišnje učestvujemo na oko 50 manifestacija u zemlji i inostranstvu (samo od 2008. do 2010. imali smo oko 220 sastanaka sa postojećim i oko 280 sastanaka sa potencijalnim stranim investitorima), naše saznanje o tome šta stranci o nama misle i znaju, svakako nije zanemarljivo. Rado ćemo to i sa vama podeliti jer nam je cilj da, koliko je u našoj moći, utičemo na to da misle što bolje i dolaze sve više: strani turisti, studenti, investitori.

U svim promotivnim materijalima, brošurama, filmovima i na sajtovima vladinih agencija za privlačenje stranih investicija gotovo svih zemalja, postoje rubrike „Why Ime zemlje“ i „Living and Working in Ime zemlje“. Why Ireland, Why invest in the Czech Republic , Why invest in Croatia , 10 reasons to invest in Moldova , Living in Cornwall Why Serbia , Why Vojvodina

Why Ime zemlje?
Zato što stranci koji razmišljaju da u drugoj zemlji pokrenu posao žele da znaju SVE o toj zemlji: kakvi su uslovi poslovanja, carinski propisi, poreske obaveze, raspoloživost radne snage, tržište nekretnina, infrastruktura. Da li je sigurno okruženje za život i rad? Kakve su političke prilike, da li je stabilno ili prete lomovi? Da li su domaći menadžeri kvalifikovani, vredni i od poverenja, koliko ima fakulteta i koliko godišnje sa njih izlazi njemu potrebnih kadrova, da li će moći da živi u nekom finom gradu i iznajmi dobar stan, da li će njegova deca moći da pohađaju škole i zabavišta na stranim jezicima, kakav je kulturni život..?

Why Vojvodina?

Skoro svaka prezentacija i izveštaj VIP Fonda potencijalnom stranom investitoru počinje ovom mapom. Smeštamo je u njihov geografski i poslovni koordinacioni sistem, u kojem se „mere“ brojne vrednosti: blizina EU, potrebno vreme do matične fabrike u njihovoj zemlji, mreža drumskih i vodenih puteva, Dunavski koridor, koliko treba avionom da kuće… Uvek polazimo od toga da oni koji slušaju našu prezentaciju, koji su došli da posete naš štand na nekom od sajmova ili čitaju naš sajt možda i ne znaju gde se tačno nalazi Srbija, niti da je Vojvodina njen deo, ali je velika verovatnoća da NEŠTO znaju. To NEŠTO je uglavnom reputacija koju nismo želeli, ali je tu. Potrebne su godine, ali možemo je menjati.

Jedna od naših strategija je da promovišemo Vojvodinu kao region u koji vredi investirati zbog njegovih prirodnih resursa, dobrog odnosa cene i kvaliteta radne snage (a ne jeftine radne snage, to ne treba da bude naše sredstvo, niti njihov cilj). Ističemo i poziciju na raskrsnici Panevropskih koridora X i VII i na pragu EU, vrednih ljudskih resursa, sistem obrazovanja koji se trudi da prati zahteve privrede, pričamo o regionu koji ume da bude dobar domaćin svima koji u njega dođu da žive.

Taktike koje primenjujemo su: promocije i prezentacije potencijala Vojvodine na stranim i domaćim stručnim sajmovima, konferencijama, okruglim stolovima i seminarima, kao i pred konkretno targetiranim kompanijama iz određenog sektora („road show“), redovna  komunikacija sa medijima i kreiranje medijskih paketa koji sadrže informacije o investicionim potencijalima Vojvodine, redovnim slanjem biltena (VIP news letter), prezentacijom na web stranici VIP Fonda (www.vip.org.rs), prisustvom na društvenim mrežama: Twitter, Facebook, DIGG, LinkedIn…

Malo je bolje, još uvek loše

Novim investitorima i strancima sa kojima dolazimo u kontakt, naročito slučajnim posetiocima štanda na sajmovima koje nismo mogli unapred da pripremimo, ponekad treba objasniti šta je Vojvodina i gde se nalazi. Može da zasmeta, ali emocije i subjektivnost treba ostaviti po strani jer, na kraju krajeva, koliko nas zna gde se nalaze pokrajine Friuli–Venezia Giulia i kako je tamo živeti i raditi? Šlezvig-Holštajn? Zarland? Burgenland? Kantabrija? Ekstremadura?

Kada je Srbija u pitanju, njena reputacija je danas mnogo bolja nego ranije, ali je još uvek loša. Neki od stranaca imaju predrasude, mada i to zavisi odakle dolaze. Najviše ih imaju oni iz Zapadne Evrope, čiji je jedan građanin, recimo, rekao: “Znate, tokom trajanja leta do Beograda imao sam sve vreme strah u stomaku od toga gde idem i šta mi se sve može desiti“, ali je tokom boravka u Beogradu i Novom Sadu bio prijatno iznenađen. Indijci su došli bez predrasuda i bili su oduševljeni. Japanci i Kinezi su nedokučivi. Njihova kultura je drugačija i oni ne pokazuju predrasude, loše utiske, nezadovoljstvo.

Naše turističke i privredne organizacije i institucije nastupaju po celom svetu, odvajaju se značajni (u odnosu na neke druge zemlje skromni) budžeti, mnogi ljudi lično i profesionalno rade na izgradnji sveukupnog imidža. Ali, onda se dogodi ubistvo francuskog navijača Brisa Tatona ili agresija na stadionu u Đenovi i Srbiji se istoga trenutka, bar u očima jednog dela strane javnosti, vraća ofucani „sjaj“ zemlje varvara. Dobar imidž teško se gradi, a lako ruši, te uz već tradicionalno krhke političke prilike, ne treba da nas čude ovakva pitanja:  Kada će Vojvodina u  EU? Zašto ste ubili premijera? Zašto je Gavrilo princip ubio Franca Ferdinanda? Zašto su hteli da se oslobode Austrijanaca kada su im sve doneli? Zašto je u Jugoslaviji izbio rat? Da li imate Internet, struju? Kako to da ovde nije sve puno jeftinije nego kod nas?

Nemojte da se čudite i ljutite, neka od ovih pitanja su izrečena sa osmehom, neka možda sa ironijom, neka su fenomenološka, neki zaista ne znaju ništa o Srbiji (izvinite svi koji znate sve o svim zemljama), a neka su dokaz da moramo još puno da radimo da budemo bolji i da i oni to znaju pre nego što dođu.  Većina regiona i zemalja trudi se da kroz promotivne “invest in“ filmove pokaže da je BAŠ /NJIHOVA /ZEMLJA /ONA / U KOJOJ SE / LEPO / ŽIVI /I RADI. Jedna Belgija možda može sebi da priušti ovako maštovit film, ali mi za sada, slikom i rečju, moramo da pružamo i osnovne informaciju.

Na reputaciju svakako u velikoj meri utiče stav diplomatskih predstavništava u Srbiji, kao i stavovi vlada stranih zemalja i njihova resorna ministarstva.  Recimo, na delu sajta nemačkog Ministarstva spoljnih poslova, sa preporukama i savetima za putovanja, Srbija je još pre tri godine bila na crnoj listi. Danas je situacija mnogo bolja, nismo više na crnoj listi, ali se nemački građani upozoravaju da je putovanje kroz Srbiju još uvek visoko rizično. Nemci se upozoravaju da su ulice neobeležene i neosvetljene, da vozilo ne treba ostavljati na ulici već isključivo u zatvorenim garažama, a da se stvari nikada ne ostavljaju u kolima (ovo piše i za neke zemlje Zap. Evrope). Oni se upozoravaju da, ukoliko dođe do sudara ili nekog drugog incidenta u saobraćaju, redovno bivaju hapšeni stranci, zbog čega im se savetuju da voze vrlo pažljivo. Ministarstvo inostranih poslova savetuje i vakciniciju protiv tetanusa, difterije i hepatitisa A, a oni koji nameravaju da ostanu duže vreme upozoravaju se i na hepatitis B i besnilo. Navodi se i da im neće biti pružena adekvatna medicinska nega, da su bolnice u lošem stanju i da im slučaju nekih specifičnih bolesti neće biti pružena odgovarajuća nega.

Slika o Srbiji menja se nakon prve posete i oni uviđaju da ovde može da se živi i da, kada je posao u pitanju, „ležimo na rudniku zlata“. Zato su naši najbolji ambasadori stranci koji već žive ovde i zato VIP Fond koristi „success stories“ kao oružje protiv predrasuda i alat za podizanje reputacije ovog regiona.  Na našem sajtu stranci mogu da pročitaju „What others say about Vojvodina“, a pored našeg glavnog promotivnog filma „Vojvodina – Serbia’s premium investment location“ , naš film „Vojvodina – FDI succes stories“ sastavljen je upravo od izjava vlasnika i direktora stranih kompanija koje uspešno posluju u Vojvodini.

Računa se sve.  Kakav nam je štand.

Kako se na njemu ponašamo.

Da li govorimo strane jezike.

Kakav je naš promotivan film. Kakve su nam brošure.

Kakav nam je sajt. Kakve su naše PPT prezentacije.

Jednako je važno kako alati izgledaju i kakvu poruku nose. I jednako je važno da SVI shvatimo da je ono što jesmo, govorimo i radimo, ono što gradi imidž naše zemlje.

Dobra vest: radi se na tome. Iskoristila bih upravo ovde priliku da spomenem Drugo PR takmičenje studenata Vojvodine “PRimer 2011″, čiji zadatak ove godine glasi: Imidž moderne Vojvodine. Studenti treba kritički da analiziraju sadašnji imidž i kreiraju idejno rešenje za imidž nove, moderne Vojvodine. Ispratićemo rado ovo takmičenje jer, možda su upravo oni generacija koja će se još svesnije, znanjem i entuzijazmom, upustiti u izgradnju tog imidža.

Posted in General, Srpski | 10 Comments

Misli globalno, privlači lokalno

Come&GrowVIP Fond je zakoračio u beskrajni prostor društvenih mreža sa ciljem da moderne alate Interneta iskoristi za promociju Vojvodine i njenih potencijala za investicije. Danas nas možete pronaći na Facebook – u, Twitter – u, LinkedIn – u, DIGG – u, postavili smo promotivne filmove na youtube, otvorili smo štand na virtuelnom sajmu efair4u. I konačno, pred vama je blog, kao još jedan način da pristupimo što većem broju potencijalnih investitora i svih vas koji želite da čujete naša i prenesete svoja iskustva iz domena privrede (širok pojam. kredit da vas zadržimo i ne uplašimo kada pročitate sledeće dve reći), ekonomije i investicija.

Pisaćemo o sektorima koje promovišemo: agrobiznisu, automobilskoj i metalskoj industriji, informaciono – komunikacionim tehnologijama, turizmu, obnovljivim izvorima energije. O novim saznanjima, dilemama, inicijativama, projektima koje radimo sa vojvođanskim opštinama, o poslovnim inkubatorima za čiju smo realizaciju u Vojvodini zaduženi, vezama obrazovanja i privrede, manifestacijama na kojima Vojvodinu postavljamo na investicionu mapu sveta. Autori blogova biće zaposleni u VIP Fondu i oni će vam prenositi svoja iskustva i saznanja, koja nisu mala.

Godišnje u proseku učestvujemo na oko 50 manifestacija u zemlji i inostranstvu: Global Connect i Automobil forum u Štutgartu, sajam poljoprivrede SIAL u Parizu, Automobilski forum u Gracu, Automechanika u Frankfurtu, Expo Real u Minhenu, MIPIM u Kanu, Investexpo i Sajam poljoprivrede u Novom Sadu… U okviru sajma Shanghai Expo 2010, u sali paviljona Srbije predstavili smo Vojvodinu kineskim kompanijama, a u saradnji sa Savetodavnim većem japanskih investitora (JIAC), predstavili smo je i japanskim privrednicima u Japanu, u prostorijama PriceWaterhouseCoopers – a u Pragu, u Japanskoj privrednoj komori u Beču…

Strane direktne investicije (SDI) povećavaju zaposlenost, izvoz, međunarodnu konkurentnost, transfer tehnologije i znanja, podižu nivo vrednosti ljudskog kapitala, podstiču razvoj klastera, biznis inkubatora, industrijskih parkova, naučno – tehnoloških parkova. Zemlje i regioni koji žele da privuku što više stranih kompanija moraju da imaju dobru strategiju i jasan koncept promocije.

Cilj je naizgled jednostavan: kreirati imidž jednako prilagođen zahtevima i potrebama stranih investitora i domaće javnosti. To se posebno odnosi na Vojvodinu, koja ima svojih lokacijskih prednosti za strane investitore, ali se nalazi u regionu sa veoma oštrom konkurencijom. Osim toga, strani investitori i dalje vrlo često imaju negativnu percepciju o Srbiji kao lokaciji za investiranje.

Naš posao u tom procesu je da promovišemo Vojvodinu i lokacije za investicije, stignemo do što većeg broja potencijalnih stranih investitora, pomognemo im da se odluče da investiraju baš ovde, da se pozicioniraju u novom poslovnom okruženju i pružimo naknadnu podršku i brigu onima koji su već započeli biznis u Vojvodini. Socijalne mreže i ovaj blog pomažu nam da prednosti globalnog marketinga iskoristimo da dođemo do globalne publike.

Mislimo globalno, privlačimo lokalno.

Posted in General, Srpski | 4 Comments